Baile Átha Cliath le Gaeilge

 

Tá sé déanach go maith ag teacht ach tá sé linn anois.

Déanaim tagairt de shuíomh idirlíon cuimsitheach nua d’imeachtaí Gaeilge sa Phríomhchathair. Ó seo amach léirítear láidreacht, fuinneamh agus fairsinge phobal na Gaeilge i mBaile Átha Cliath in áit amháin.

Más déagóir nó pinsinéir thú, múinteoir nó mac léinn, foghlaimeoir nó cainteoir dúchais beidh rud éigin anseo duit.

Téigh go dtí http://www.baclegaeilge.com le haghaidh na himeachtaí Gaeilge  is fearr i mBaile Átha Cliath.

Má tá imeacht Gaeilge agat atá fonn fógartha ort téigh go http://www.baclegaeilge.com

Má tá smaointe uait le haghaidh do cheantar féin téigh go http://www.baclegaeilge.com

I gcomhpháirtíocht nua, tá Conradh na Gaeilge i mBaile Átha Cliath,  Fundóireacht na Gaeilge agus an iris Comhar i mbun eagrúcháin do sheimineár a reáchtálfar an seachtain seo chugainn.

Pléifí saincheisteanna an fhéiniúlacht náisiúnta agus tionchar an domhandaithe ar theangacha mhionlaigh ag an seimineár agus beidh ionchur ó léachtóirí agus taighdeoirí cáiliúla maraon le deis d’ionchur ón bpobal.

Eagrófar an seimineár, dar teideal ‘ Féiniúlacht, cultúr agus teanga  i ré an domhandaithe’ san Óstán Davenport taobh le Cearnóg Mhuirfean Dé Sathairn 15 Bealtaine 2010.

Gréagóir Ó Dúill, File

Labharfaidh Ó Dúill faoin ngaol idir litríocht chomhaimseartha na Gaeilge agus an pholaitíocht.

An Dr. Máirín Nic Eoin, Coláiste Naomh Pádraig.

Is í ‘Gaeltacht, Gaelchultúr agus Ceist na Féiniúlachta’ teideal caint Nic Eoin.

An Dr. Brian Ó Conchubhair, Ollscoil Notre Dame.

Pléifidh Ó Conchubhair ceist an bhféiniúlacht náisiúnta agus gluaiseacht na hathbheochana Gaeilge.

Dr. Conchúr Ó Giollagáin, Acadamh na hOllscolaíochta Gaeilge.

Labhróidh Ó Giollagáin ar an gcomhthéacs domhanda agus an tionchar a bhíonn ag an domhandú ar theangacha mhionlaigh.

An tOllamh Mícheál Ó Cróinín, Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath.

Pléifid  Ó Cróinín ceist na Gaeilge agus cultúr na hinmharthanachta sa chur i láthair a bheidh á dhéanamh.

Tá lucht eagraithe ag súil go mbeidh spéis i measc mic léinn ollscoile, múinteoirí agus léachtóirí tríú leibhéil sa tseimineár ach cuirfear fáilte roimh an phobal i gcoitinne freastal ar an imeacht.

Am & Dáta: 9 r.n. go dtí a 4 i.n., Dé Sathairn, 15 Bealtaine 2010

Ionad: Óstán an Davenport, B.Á.C. 2.

Breis eolais faoin seimineár lae ar fáil ó Fhondúireacht na Gaeilge trí ríomhphost a sheoladh chuig eolas@fnag.ie.

Seo í an dara físeán atá curtha le chéile ag Gaeil O.C.Bh.Á.C. chun aird a tharraingt ar an easpa tacaíochta a mhothaíonn siad go gcuirtear ar fáil ó Aontais na Mac Léinn an choláiste.

Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath

Tá O.C.Bh.Á.C. i mbun próiseas comhairliúcháin faoi láthair mar chuid de phróiseas dréachtaithe dara Scéim Teanga na hOllscoile. Ba chóir go mbeadh an Aontais ag fógairt an phróisis seo agus ag léiriú ceannaireacht ar cheist na teanga ar leasa na mac léinn sa choláiste.

Mar gheall ar easpa toil sa choláiste agus easpa gnímh (Aontas) na mac léinn agus áirím mé féin anseo bhí staid na Gaeilge (lasmuigh de Fiontar) sa choláiste scannálach ar ullmhú an chéad Scéim Teanga. Is beag dul chun cinn atá déanta go dtí seo, ach tá mé dóchasach gur féidir dul chun cinn éigean a dhéanamh leis an dara Scéim Teanga. Más féidir linn mar shampla, Scéim Cónaithe Gaeilge a bhaint amach bheadh sin ina tús mhaith go bhféadfaí tógáil uirthi.

Má tá athrú chun tarlú tá gá le héileamh ón bpobal, éileamh i bhfoirm aighneachtaí – ní chiallaíonn seo i ndáiríre ach ríomhphost le do thuairimí ar na seirbhísí as Gaeilge agus go dátheangach gur mhian leat feiceáil sa choláiste.

Seol bhur smaointe chuige gaeilge@dcu.ie roimh an 21 Bealtaine 2010.

Scéim Cónaithe Gaeilge ó mhic léinn in OCBÁC

Mar is eol, gur bheag iad líon na n-aighneachtaí a seoltar isteach chuig comhlachtaí poiblí go hiondúil agus iad i mbun comhairliúcháin poiblí Scéimeanna Teanga d’Acht na dTeangacha Oifigiúla.

Cinnte, seolann Conradh na Gaeilge agus Comhdháil Náisiúnta na Gaeilge aighneachtaí isteach gach uair atá comhairliúchán poiblí ann agus fógraíonn siad na próisis comhairliúcháin seo trí mhodhanna poiblíochta éagsúla ar líne nó trí nuachtlitir clóite an Chonartha, mar shampla. 

Ach seo an chéad uair a chonaic físeán curtha le chéile dírithe ar dhaoine a spreagadh chun gníomh, go gcloisfí a ngutha mar chuid den phróiseas comhairliúchán.

Mar a luaigh mé roimhe ar an mblag seo tá grúpa Facebook bunaithe ag an dream de Ghaeil O.C.Bh.Á.C. agus tá tacaíocht beagnach 200 faighte acu go dtí seo.

Caint Inspioráideach Fhionnbarra Uí Bhrolcháin ag Imbolc 2010

Tháinig Tomás Ó hAodha i dteagmháil liom tá beagnach seachtain ó shin anois chun cur in iúl dom go raibh físeáin ó Imbolc 2010 ar fáil ar líne anois. In ainneoin go raibh seo ar eolas agam seans nach bhfuil siad feicthe ag léitheoirí an bhlag seo mar sin cuirfidh mé ceann in airde leis féin ar a laghad uair sa tseachtain.

An chéad cheann atá roghnaithe agam daoibh ná caint a thug Fionnbarra Ó Brolcháin, bunaitheoir Fiontar i DCU, cara clainne agus an duine a mheall mé chun bogadh go Baile Átha Cliath le BSc Fiontar a dhéanamh.

Bainigí sult as.

Tá mé i mo séú bhliain anois mar mhac léinn ar Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath. Chaith mé ceithre bliana ag déanamh bunchéim le Fiontar, BSc in Airgeadas Ríomhaireacht agus Fiontraíocht ab ainm di. Níl sí ann a chuile, tá céimeanna eile ina háit. Ní raibh mise chomh tógtha faoi seo agus mar a bhí daoine eile i mo bhliain ach sin scéal eile.

Jailbreak, imeacht nuálaíoch Cumann Gaelach OCBÁC

Le linn mo thréimhse ansin, bhí an Cumann Gaelach measartha gníomhach agus cé go dtuigtear dom gur thit sé i léig tar éis dúinn fágáil, feictear dom go bhfuil beocht uair inti le bliain anuas ar a laghad. Chruthaigh siad imeacht nua, Jailbreak (b’fhearr liom féin an t-ainm ÉALÚ) ina dtaistealaíonn péire gaeil óga chomh fada agus gur féidir leo fud fad na tíre. Déantar seo ag baint leas as an gcóras iompair poiblí gan oiread agus cent rua a chaitheamh agus gan ach Gaeilge a labhairt acu.

Chomh maith leis sin bhí Oifigeach Gaeilge ag an gColáiste. Ar an drochuair ‘sé mo thuairim féin agus tuairim go leor do mo chomhleacaithe nach raibh sa phost inainneoin éirimiúlacht na fostaithe a bhí sa phost ag tréimhsí éagsúla ach Oifigigh Margaíochta Fiontar. Is trua liom é a rá ach b’fhéidir gur sin ceann de na fáthanna nár eagraíodh feachtas mór i gcoinne cinneadh údaráis na hOllscoile deireadh a chur leis an phost.

Mar a luaigh mé táim ar ais in Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath anois i mbun iarchéime le Fiontar, MA sa Chleachtas Dátheangach (beidh ainm na hiarchéime sin ag athrú arís chomh maith). Cuireadh ceist orm bheith rannpháirteach ar “Steering Group – Official Languages Act 2003“.

Is grúpa é a fheidhmíonn trí Bhéarla – tús maith, eh? Cibé lochtanna atá leis an Achta agus tchím go leor leor acu go minic tugann sé deis dúinn buanna beaga a fháil a thiontóidh isteach i mbuanna móra le ham agus le pleanáil chuí.

Faoi láthair i Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath níl ann don Ghaeilge (nach mór) lasmuigh de Fiontar.

Seo sliocht ón gCéad Scéim Teanga 2006:

Seirbhísí a sholáthraítear trí mheán na Gaeilge amháin faoi láthair:
Oibríonn Fiontar trí mheán na Gaeilge. Cuireann Fiontar clár idirdhisciplíneacha fochéimithe agus iarchéimithe ar fáil, agus déanann sé taighde i bhfeidhmiúcháin do theanga na Gaeilge i sochaí chomhaimseartha. Tá na cláir agus na seirbhísí uile do mhic léinn i Fiontar déanta trí mheán na Gaeilge.

Seirbhísí dátheangacha a sholáthraítear faoi láthair:
Ní seirbhísí ar bith ar fáil go dátheangach faoi láthair.

Seirbhísí a sholáthraítear trí mheán an Bhéarla amháin faoi láthair:
Cuirtear gach seirbhís eile ar fáil trí mheán an Bhéarla amháin faoi láthair. Soláthraíonn an mhír a leanas mionsonraí maidir le treisiú na seirbhísí atá le cur ar fáil go dátheangach le linn na scéime seo.”

Mar sin cad iad na cathanna beaga gur féidir linn a bhuachaint in Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath leis an Ghaeilge a leathnú amach níos faide ná doirse ríomhlann Fiontar mar a léirigh an Cumann Gaelach sa choláiste gur féidir a dhéanamh.

Cúpla gnímh a mholaim féin:

  • Iniúchadh a thoiseach ar leibhéal inniúlacht Gaeilge baill foirne a oibríonn ar champas an Choláiste (oibrí slándála, glantóirí, freastalaithe an tsiopa, na bialainne éagsúla, na dochtúra agus na poitigéire san áireamh).
  • Na seirbhís Gaeilge (nua) ó na daoine atá cumasach sa teanga agus toilteanach an tseirbhís a chur ar fáil a fhógairt go forleathan thar ar an gColáiste.
  • Scéim Cónaithe lán-Ghaeilge a bhunú dírithe ar mhic léinn nach mic léinn Fiontar amháin iad: Ag toiseach le 10 Scoláireacht cónaithe saor in aisce agus 10 ar leathluach a chur ar fáil do na hiarrthóirí a éiríonn leo.  Bheadh ar ranníocaíocht an dara sciar den scoláireacht bheith bunaithe ar obair an mac léinn.
  • Modúil Gaeilge agus trí Ghaeilge a chur ar fáil i réimsí nach bhfuil clúdaithe ag Fiontar mar shampla sna heolaíochtaí agus san Altranacht.
  • Aonad Gaeilge a bhunú le beirt fostaithe lán-aimseartha mar thús ina mbeadh sí mar aidhm ag an Aonad plean teanga a fhorbairt don Ollscoil agus le cead údaráis na hOllscoile. Bheadh ról traenála ag an Aonad chun cumas sa Ghaeilge a fhorbairt i measc baill foirne atá lonnaithe ar champas na hOllscoile – ag díriú ar dtús báire ar fhostaithe túslíne.
  • Go mbeidh 50% de fhógraí Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath trí Ghaeilge nó dátheangach (Gaeilge & Béarla).

Mar sin iarraim ort dhá nóiméad a chaitheamh ag scríobh nóta ghearr (aighneacht) chuig údaráis leis na pointí thuas agus/nó do phointí féin ar cad go chóir do OCBÁC a ofráil i dtaobh seirbhíse Gaeilge de.

Breis eolais anseo

Seol aighneachtaí chuig gaeilge@dcu.ie roimh an 21 Bealtaine 2010.

Suíomh Caife Óige Gaelach Nua?

Tháinig mé ar smaointe agus mé ag léamh sean eagrán de Ghaelscéal an lá faoi dheireadh. Bhí mé beagán luath le haghaidh cruinnithe agus mar sin chaith mé mo thréimhse scithe ag suí i bhFiacha Stiabhna ag léamh tríd an nuachtán Gaelaigh.

Caife Óige Béarla i Luimneach

Tháinig mé ar alt (ar an drochuair níl cartlann ar líne ag Gaelscéal go fóill cé go bhfuil roinnt de na hailt éagsúla le seachtainí anuas fós curtha ar fáil) a bhain le ciste de €1.5m atá á chur ar fáil ag an Roinn Gnóthaí Óige agus Leanaí le haghaidh caifeanna óige reatha agus nua fud fad na tíre.

Chuimhnigh mé go raibh an spás béal doras le Ceannáras Chonradh na Gaeilge ar chíos, uimhir 5 Sráid Fhearchair agus go bhféadfaí, b’fhéidir, le roinnt samhlaíocht agus comhoibriú idir leithéid, Ógras, Conradh na Gaeilge (an Ardoifig &/nó Coiste Contae Átha Cliath) agus b’fhéidir an tSiopa Leabhar.

Bhí dúshlán riamh ag Club an Chonartha i dtaobh cinntiú go mbeadh sí mealltach mar ionad do d’fhir agus do mhná óga ach ag an am céanna ag cinntiú nach mbeadh daoine faoi aois ag ól alcóil sa Chlub agus nach ndéanfaí damáiste di. Tá a fhios agam seo toisc gur ball den Chlub agus iarfhear bheáir mé.

B’fhéidir gur seo cuid de réiteach na faidhbe sin agus tús leis na tearmainn Gaeilge a mhol Mait Ó Brádaigh ina taighde ar Úsáid na Gaeilge i mBaile Locha Riach le déanaí. Dar leis is gá go mbeadh na tearmainn tumtha Gaeilge seo mar chuid lárnach den Straitéis 20 Bliain don Ghaeilge.

Dála an scéal bhí cruinniú ráthúil ag Coiste Contae Chonradh na Gaeilge aréir ina raibh láithreacht ó 7 gcraobhacha éagsúla agus ball aonair amháin. Chinn an Choiste tacaíocht a thabhairt d’fhorbairt Caife Óige i lár Bhaile Átha Cliath do Ghaeil óga na príomhchathrach.