Baill de Lárchoiste RITH tar éis teachtaireacht an Uachtaráin a bhailiú do bhaitín RITH 2010.

Dea-scéal tá RITH 2010 ainmnithe le dul san iomaíocht do Ghradam TG4 do sheirbhísí don Ghaeilge mar chuid de Ghradaim na hAislinge.

Tá iomaíocht tréan ag an bhféile reatha pobail ach le tacaíocht rannpháirtithe an fhéile agus tacadóirí atá ag tnúth leis an chéad RITH eile, RITH 2012 cuirfear troid mhaith isteach don Ghradam.

Ní thógfaidh sé ach cúpla soicind ort vótáil do RITH 2010 trí chliceáil ar an nasc seo.

Má tá cúpla nóiméad eile agat scaip nasc an bhlag seo ar do leathanach Twitter, Facebook nó trí ríomhphost chun breis daoine a spreagadh chun vótáil.

I láthair na huaire tá 41% den vóta ag RITH 2010 ach tá an iomaíocht ghéar go maith.

Clíona & Dáirne láithreoirí de chuid Raidió RíRá

Tá Raidió Rí-Rá, an chéad chairt-stáisiúin raidió Gaeilge don aos óg, ainmnithe i measc na mBarr 50 Gnó le Gaeilge 2010, gradaim a bhronnfar ag ceiliúradh bliantúil Gradaim Barr 50 Gnó le Gaeilge i dTeach an Ard-Mhéara, Baile Átha Cliath, Dé hAoine, 14 Bealtaine 2010.

Arsa Traic Ó Braonáin, Cathaoirleach Raidió Rí-Rá: “Léiríonn Raidió Rí-Rá nuálaíocht agus úrsmaoineamh sa ghnó i gcónaí tríd an teanga a úsáid ar bhealach nár baineadh leas as i ngnó na Gaeilge go dtí seo – idir na nua-theicneolaíochtaí is déanaí a úsáid, chláracha nuálaíocha a fhorbairt go leanúnach, agus theacht ar mhodhanna éisteachta agus ar mhodhanna margaíochta nua.

“Is mór ag Raidió Rí-Rá aitheantas a fháil don obair cheannródaíoch seo atá ar siúl againn agus ainmniúchán i measc na mbarr 50 gnó is fearr le Gaeilge faighte ag an ógstáisiún i mbliana.”

Chomh maith le hainmniúchán a fháil do na Gradaim Bharr 50 Gnó le Gaeilge 2010 tar éis díreach dhá bhliain chraolta dó, d’éirigh le Raidió Rí-Rá dhá ainmniúcháin a fháil do Ghradaim Chumarsáide mhórmheasúla Oireachtas na Gaeilge anuraidh, áit gur ainmníodh Miriam Maher don ghradam Pearsa Raidió na Bliana agus an clár seachtainiúil PopNuacht don ghradam Clár Raidió na Bliana in iomaíocht le mórstáisiúin sheanbhunaithe Ghaeilge na tíre dá leithéid RTÉ Raidió na Gaeltachta.

Deir Síne Nic an Ailí, láithreoir agus Oifigeach Caidrimh Phoiblí Raidió Rí-Rá: “Ós rud é gurb é Raidió Rí-Rá an t-aon chairtstáisiún lánGhaeilge don aos óg in Éirinn, táimid tiomáinte le seirbhís ar a laghad chomh maith lena macasamhail ar chairtstáisiúin Bhéarla a chur ar fáil do phobal na Gaeilge, agus go deimhin le seirbhís níos fearr fiú.

“Tapaíonn an stáisiún gach deis le sár-úsáid a bhaint as an nGaeilge sa ghnó i gcónaí, agus tá Raidió Rí-Rá ag treabhadh an ghoirt ag soláthar sheirbhís cheoil agus Ghaeilge d’aos óg na tíre seo trí fheidhmchlár iPhone in aisce a chur ar fáil le híoschóipeáil, trí leas a bhaint as gréasánaíocht shóisialta ar nós Twitter agus Facebook, agus tríd an stáisiún a chur ar fáil ar ghutháin Nokia.”

Tá na hamhráin is mó ó na cairteacha á gcasadh ag Raidió Rí-Rá, go hiomlán trí mheán na Gaeilge, gan stad ar-líne ag www.rrr.ie ó thosaigh an stáisiún ag craoladh ar an idirlíon i mí an Mhárta 2008. Chaith Raidió Rí-Rá trí sheachtain ag craoladh beo ar FM i Márta 2009 agus i Márta 2010 mar stáisiún oifigiúil Sheachtain na Gaeilge, agus bhí teacht ag níos mó ná milliúin go leith duine i mBaile Átha Cliath, Corcaigh, Gaillimh agus Luimneach ar an gcairtstáisiún Gaeilge le linn an chraolacháin bheo.

Tá sé beartaithe ag grúpa oibre Raidió Rí-Rá dul ar an gcóras teilifíse digití agus DAB amach anseo, agus go mbeadh stáisiún raidió Gaeilge lánaimseartha don aos óg ar an gcóras náisiúnta FM freisin.

I gcomhpháirtíocht nua, tá Conradh na Gaeilge i mBaile Átha Cliath,  Fundóireacht na Gaeilge agus an iris Comhar i mbun eagrúcháin do sheimineár a reáchtálfar an seachtain seo chugainn.

Pléifí saincheisteanna an fhéiniúlacht náisiúnta agus tionchar an domhandaithe ar theangacha mhionlaigh ag an seimineár agus beidh ionchur ó léachtóirí agus taighdeoirí cáiliúla maraon le deis d’ionchur ón bpobal.

Eagrófar an seimineár, dar teideal ‘ Féiniúlacht, cultúr agus teanga  i ré an domhandaithe’ san Óstán Davenport taobh le Cearnóg Mhuirfean Dé Sathairn 15 Bealtaine 2010.

Gréagóir Ó Dúill, File

Labharfaidh Ó Dúill faoin ngaol idir litríocht chomhaimseartha na Gaeilge agus an pholaitíocht.

An Dr. Máirín Nic Eoin, Coláiste Naomh Pádraig.

Is í ‘Gaeltacht, Gaelchultúr agus Ceist na Féiniúlachta’ teideal caint Nic Eoin.

An Dr. Brian Ó Conchubhair, Ollscoil Notre Dame.

Pléifidh Ó Conchubhair ceist an bhféiniúlacht náisiúnta agus gluaiseacht na hathbheochana Gaeilge.

Dr. Conchúr Ó Giollagáin, Acadamh na hOllscolaíochta Gaeilge.

Labhróidh Ó Giollagáin ar an gcomhthéacs domhanda agus an tionchar a bhíonn ag an domhandú ar theangacha mhionlaigh.

An tOllamh Mícheál Ó Cróinín, Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath.

Pléifid  Ó Cróinín ceist na Gaeilge agus cultúr na hinmharthanachta sa chur i láthair a bheidh á dhéanamh.

Tá lucht eagraithe ag súil go mbeidh spéis i measc mic léinn ollscoile, múinteoirí agus léachtóirí tríú leibhéil sa tseimineár ach cuirfear fáilte roimh an phobal i gcoitinne freastal ar an imeacht.

Am & Dáta: 9 r.n. go dtí a 4 i.n., Dé Sathairn, 15 Bealtaine 2010

Ionad: Óstán an Davenport, B.Á.C. 2.

Breis eolais faoin seimineár lae ar fáil ó Fhondúireacht na Gaeilge trí ríomhphost a sheoladh chuig eolas@fnag.ie.

Ceannáras Chonradh na Gaeilge ar Shráid Fhearchair

Conradh na Gaeilge ag cur an dá áras i mBaile Átha Cliath agus i nGaillimh de chuid na heagraíochta ar fáil do phobal na Gaeilge le húsáid mar ionaid chomhdhála, chruinnithe, ranganna agus eile chun árais an Chonartha a fhorbairt mar lárionaid chultúrtha Ghaeilge i gcroílár an dá chathair.

Is Leor Beirt, líonra Ciorcal Comhrá Chonradh na Gaeilge

Tá cúrsaí teagaisc Gaeilge, ciorcail chomhrá, oícheanta cheoil agus shóisialta, comhdhálacha agus cruinnithe rialta á reáchtáil in árais Chonradh na Gaeilge i mBaile Átha Cliath agus i nGaillimh araon, agus is féidir le heagrais Ghaeilge nó daoine aonair eile seomraí a ghlacadh ar cíos ón gConradh ar bhonn laethúil, seachtainiúil, míosúil nó fiú bliantúil le feidhmiú ó cheachtar den dá áras i gcaitheamh na bliana.

Eagraíonn Coiste Contae Bhaile Átha Cliath ár gcruinnithe sa Cheannáras ar Shráid Fhearchair agus mholfainn na seomraí athchóirithe go láidir. Luadh  cheana sa bhlag seo gur eagraíodh Dianchúrsa Cáilíochta Stiúrthóirí Naíonraí Forbairt Naíonraí Teoranta ansin le déanaí agus bhí an t-aiseolas a fuair muid an-dearfach ar fad.

Pádraig Mac Fhearghusa

Deir Pádraig Mac Fhearghusa, Uachtarán Chonradh na Gaeilge: “Is fóram daonlathach phobal na Gaeilge é Conradh na Gaeilge agus tá an eagraíocht tugtha don chomhoibriú le heagrais Ghaeilge eile leis an teanga a chur chun cinn ar fud an oileáin. Ar scáth a chéile a mhaireann muid agus is mór againn an deis cuireadh a thabhairt do na heagraíochtaí agus do na daoine aonair atá ag feidhmiú ar son na Gaeilge freisin, leas a bhaint as áiseanna Chonradh na Gaeilge i mBaile Átha Cliath agus i nGaillimh le pobal na teanga a neartú sa dá chathair sin, agus go deimhin ar fud na tíre.”

Chomh maith le hArd-Oifig náisiúnta Chonradh na Gaeilge, feidhmíonn mór-eagrais na gluaiseachta ar son na teanga ón bhfoirgneamh ar Shráid Fhearchair cheana féin, ina measc Oireachtas na Gaeilge; Ógras; Seachtain na Gaeilge; Glór na nGael, Laighean; Rith 2010; Raidió Rí-Rá; An tIonad Saor-Chomhairle Dlí de chuid Chraobh na gCeithre Chúirt; An Siopa Leabhar; agus Club Chonradh na Gaeilge.

Áras na nGael

Feidhmíonn Togra Ghael-Fhorbairt na Gaillimhe de Chonradh na Gaeilge ó Aras na nGael ar 45 Sráid Doiminic i nGaillimh, mar aon le Club Áras na nGael agus Ógras, Cúige Chonnacht.

Rinneadh athchóiriú ar Cheannáras stairiúil Chonradh na Gaeilge ar 6 Sráid Fhearchair, Baile Átha Cliath 2 le déanaí buíochas le síntiúis fhlaithiúla ó chraobhacha an Chonartha agus le cabhair ón Roinn Gnóthaí Pobail, Tuaithe agus Gaeltachta ó Chiste na Gaeilge, atá páirt-mhaoinithe ag an gCrannchur Náisiúnta, agus tá an foirgneamh á fhorbairt anois mar ionad oibre, áis chruinnithe agus lárionad cultúrtha do phobal na Gaeilge sa phríomhchathair.

Tá Áras na nGael ag feidhmiú mar lárionad na Gaeilge i nGaillimh faoi láthair agus tá Conradh na Gaeilge ag obair ar láthair úr a aimsiú le hionad níos mó a fhorbairt le tuilleadh áiseanna a sholáthair do phobal na teanga sa chathair amach anseo freisin.

Lorraine Uí Bhroin, Sinéad Nic Giolla Chainnigh & mé féin

Thaisteal mé go Gaillimh inné chun bualaadh le roinnt craobhacha agus a dtuairimí a fháil ar obair reatha agus féideartha an Chonartha. Le linn na camchuairte seo ar Chontae agus ar chathair na Gaillimhe bhuail mé le Sinéad Nic Giolla Chainnigh, príomhoide Ghaelscoil Riada agus Lorraine  i mBaile Átha an Rí. An uair dheireanach a thug mé cuairt ar an scoil ba é an chéad turas oifigiúil dom chuig Gaelscoil mar Oifigeach Forbartha GAELSCOILEANNA TEO. Chuaigh mé mar ionadaí na heagraíochta, cé nach raibh baint agam (ach amháin i dtaobh thacaíocht riaracháin na hoifige) le bunú na scoile. An fhíor-obair ar an talamh bhí sé sin déanta ag an gCoiste Bunaithe agus Sinéad nuair a fostaíodh í le comhairle agus tacaíocht leanúnach ó Cholm Mac Eoin, iarOifigeach Forbartha GAELSCOILEANNA TEO. Chaith mé bliain ag feidhmiú mar Fheidhmeannach le GAELSCOILEANNA TEO. sula bhfuair mé post an Oifigigh Fhorbartha.

Rinne an Coiste Bunaithe DVD a d’úsáid mé go leor uair eile agus mé ag bualadh leis na Coistí Bunaithe ar chabhraigh mé féin leo agus iad ag díriú ar an bpróiseas bunaithe scoile.

An rud atá spéisiúil faoi Ghaelscoil Riada ná go bhfuil craobh cláraithe acu le Conradh na Gaeilge ina bhfuil Sinéad agus Lorraine gníomhach inti. Ar an drochuair ní bheidh siad i láthair ag an Ard-Fheis mar gheall ar chruinniú eile atá eagraithe ag Foras Pátrúnachta na Scoileanna Lán-Ghaeilge don deireadh seachtaine céanna lártíre.

Is dócha dá mbeadh níos mó daoine bainteach le scoilphobal na Gaelscoile/Gaelcholáiste meallta isteach sa Chonradh agus gníomhach inti ní bheadh amhlaidh ag tarlú, dúshlán eile romhainn is dócha.

Luaigh Sinéad liom go ndeachaigh ranganna 3-5 ón nGaelscoil thart timpeall ar na gnólachtaí áitiúla le póstaeir a bhí deartha acu le frásaí Gaeilge orthu agus chroch siad suas ar na gnólaíochtaí iad mar chuid de cheiliúradh Sheachtain na Gaeilge na scoile.

Gúna Geal, siopa éadaí & seodra fáilteach roimh an nGaeilge

Feictear tionchar na scoile ar roinnt de ghnólachtaí na háite, mar shampla, tháinig mé ar an siopa thuas i lár Bhaile Átha an Rí agus rinne fostaí sa siopa sár-iarracht cibé Gaeilge a bhí aici a labhairt liom. Bhí mé ag ceannach bronntanais bhig do Thara i ndiaidh di cur suas liom thar thréimhse an fheachtais! Níl an feachtas thart fós ach táimid beagnach ann.

Bhí cúpla moladh spéisiúil ag Sinéad agus Lorraine ar conas ar féidir linn comhthéacs na teanga a leathnú amach as na seomraí ranga.

Mhol siad go rachfadh Uachtarán Chonradh na Gaeilge i dteagmháil le ceannasaíocht an CLG i dtaobh pholasaí earcaíochta na n-Oifigeach Forbartha a fhostaíonn siad chun cinntiú go mbíonn Gaeilge fheidhmeach ag go leor díobh agus go gcuirfí iad siúd le cumas tairsí sa Ghaeilge a chur ag feidhmiú sna Gaelscoileanna agus sna scoileanna Gaeltachta, agus i gClubanna CLG le rannpháirtíocht ard ó na Gaelscoileanna/scoileanna Gaeltachta.

Mhol Daithí de Buitléir ón gCumann Gaelach in DCU liom roimhe seo gur chóir go mbeadh na Cúl Campaí a eagraíonn an Cumann Lúthchleas Gael i rith an tsamhraidh trí Ghaeilge. Ceapaim go bhfuil solúbthacht ann straitéis Gaelaithe an CLG a ullmhú, ag toiseach go beag agus ag leathnú amach de réir a chéile.

Moladh eile a bhí acu ná an gá le Plean Timireachta a chur i bhfeidhm le go bhféadfaí Timire Contae  a roinnt ar chúpla ceantar agus comhimeachtaí agus feachtais a eagrú idir grúpaí go réigiúnach. Sílim gur an-smaoineamh é seo agus ceann atá Conradh na Gaeilge a phleanáil le Comhluadar agus Glór na nGael le tamaill anois. An chonstaic is mó a fheicim ná teacht ar shruthanna ioncaim (poiblí nó príobháideacha) chun plean den chineál seo a mhaoiniú.

Sula n-éiríonn muid tógtha faoi chúrsaí maoinithe is gá cuimhneamh mar a mheabhraigh Sinéad go bhfuil “pobal le tógáil againn!”

Mar eolas, tá Craobh na nGael Óg lena bhfuil mé féin bainteach ag moladh rún ag an Ard-Fheis:

“Éilíonn an Ard-Fheis seo ar an Aire Oideachais agus Eolaíochta (Scileanna anois) i gcomhthéacs an Phlean 20 Bliain don Ghaeilge agus geallúint an Rialtais go leanfaí leis an tacaíocht do scoileanna Lán-Ghaeilge, go nglacfaí teanga na scoile molta san áireamh go dearfach mar chuid den phróiseas aitheantais do scoileanna nua.”

Go bunúsach ciallódh seo go nglacfaí an Ghaeilge mar theanga na scoile san áireamh go dearfach i dtaca le critéir an phróisis bunaithe scoile rud nár tharla roimhe seo agus a chinntigh bac ar bhunú gaelscoileanna le dhá bhliain anuas.

Is tosaíochtaí í seo agus agus tacaíocht phraiticiúil a ofráil do Ghaelscoil Ráth Tó dom. Tá Gaelscoil Ráth Tó, Co. na Mí atá ag oscailt i mbliana gan aitheantas toisc nach ligfidh tuismitheoirí agus pobal na Gaeilge d’éinne cosc a chur orainn scolaíocht lán-Ghaeilge a chur ar fáil d’ár bpáistí!

Brúfaidh muid níos faide ar aghaidh don Chonradh agus d’athbheochan na Gaeilge!