Baile Átha Cliath le Gaeilge

 

Tá sé déanach go maith ag teacht ach tá sé linn anois.

Déanaim tagairt de shuíomh idirlíon cuimsitheach nua d’imeachtaí Gaeilge sa Phríomhchathair. Ó seo amach léirítear láidreacht, fuinneamh agus fairsinge phobal na Gaeilge i mBaile Átha Cliath in áit amháin.

Más déagóir nó pinsinéir thú, múinteoir nó mac léinn, foghlaimeoir nó cainteoir dúchais beidh rud éigin anseo duit.

Téigh go dtí http://www.baclegaeilge.com le haghaidh na himeachtaí Gaeilge  is fearr i mBaile Átha Cliath.

Má tá imeacht Gaeilge agat atá fonn fógartha ort téigh go http://www.baclegaeilge.com

Má tá smaointe uait le haghaidh do cheantar féin téigh go http://www.baclegaeilge.com

I gcomhpháirtíocht nua, tá Conradh na Gaeilge i mBaile Átha Cliath,  Fundóireacht na Gaeilge agus an iris Comhar i mbun eagrúcháin do sheimineár a reáchtálfar an seachtain seo chugainn.

Pléifí saincheisteanna an fhéiniúlacht náisiúnta agus tionchar an domhandaithe ar theangacha mhionlaigh ag an seimineár agus beidh ionchur ó léachtóirí agus taighdeoirí cáiliúla maraon le deis d’ionchur ón bpobal.

Eagrófar an seimineár, dar teideal ‘ Féiniúlacht, cultúr agus teanga  i ré an domhandaithe’ san Óstán Davenport taobh le Cearnóg Mhuirfean Dé Sathairn 15 Bealtaine 2010.

Gréagóir Ó Dúill, File

Labharfaidh Ó Dúill faoin ngaol idir litríocht chomhaimseartha na Gaeilge agus an pholaitíocht.

An Dr. Máirín Nic Eoin, Coláiste Naomh Pádraig.

Is í ‘Gaeltacht, Gaelchultúr agus Ceist na Féiniúlachta’ teideal caint Nic Eoin.

An Dr. Brian Ó Conchubhair, Ollscoil Notre Dame.

Pléifidh Ó Conchubhair ceist an bhféiniúlacht náisiúnta agus gluaiseacht na hathbheochana Gaeilge.

Dr. Conchúr Ó Giollagáin, Acadamh na hOllscolaíochta Gaeilge.

Labhróidh Ó Giollagáin ar an gcomhthéacs domhanda agus an tionchar a bhíonn ag an domhandú ar theangacha mhionlaigh.

An tOllamh Mícheál Ó Cróinín, Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath.

Pléifid  Ó Cróinín ceist na Gaeilge agus cultúr na hinmharthanachta sa chur i láthair a bheidh á dhéanamh.

Tá lucht eagraithe ag súil go mbeidh spéis i measc mic léinn ollscoile, múinteoirí agus léachtóirí tríú leibhéil sa tseimineár ach cuirfear fáilte roimh an phobal i gcoitinne freastal ar an imeacht.

Am & Dáta: 9 r.n. go dtí a 4 i.n., Dé Sathairn, 15 Bealtaine 2010

Ionad: Óstán an Davenport, B.Á.C. 2.

Breis eolais faoin seimineár lae ar fáil ó Fhondúireacht na Gaeilge trí ríomhphost a sheoladh chuig eolas@fnag.ie.

Caint Inspioráideach Fhionnbarra Uí Bhrolcháin ag Imbolc 2010

Tháinig Tomás Ó hAodha i dteagmháil liom tá beagnach seachtain ó shin anois chun cur in iúl dom go raibh físeáin ó Imbolc 2010 ar fáil ar líne anois. In ainneoin go raibh seo ar eolas agam seans nach bhfuil siad feicthe ag léitheoirí an bhlag seo mar sin cuirfidh mé ceann in airde leis féin ar a laghad uair sa tseachtain.

An chéad cheann atá roghnaithe agam daoibh ná caint a thug Fionnbarra Ó Brolcháin, bunaitheoir Fiontar i DCU, cara clainne agus an duine a mheall mé chun bogadh go Baile Átha Cliath le BSc Fiontar a dhéanamh.

Bainigí sult as.

Tá mé i mo séú bhliain anois mar mhac léinn ar Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath. Chaith mé ceithre bliana ag déanamh bunchéim le Fiontar, BSc in Airgeadas Ríomhaireacht agus Fiontraíocht ab ainm di. Níl sí ann a chuile, tá céimeanna eile ina háit. Ní raibh mise chomh tógtha faoi seo agus mar a bhí daoine eile i mo bhliain ach sin scéal eile.

Jailbreak, imeacht nuálaíoch Cumann Gaelach OCBÁC

Le linn mo thréimhse ansin, bhí an Cumann Gaelach measartha gníomhach agus cé go dtuigtear dom gur thit sé i léig tar éis dúinn fágáil, feictear dom go bhfuil beocht uair inti le bliain anuas ar a laghad. Chruthaigh siad imeacht nua, Jailbreak (b’fhearr liom féin an t-ainm ÉALÚ) ina dtaistealaíonn péire gaeil óga chomh fada agus gur féidir leo fud fad na tíre. Déantar seo ag baint leas as an gcóras iompair poiblí gan oiread agus cent rua a chaitheamh agus gan ach Gaeilge a labhairt acu.

Chomh maith leis sin bhí Oifigeach Gaeilge ag an gColáiste. Ar an drochuair ‘sé mo thuairim féin agus tuairim go leor do mo chomhleacaithe nach raibh sa phost inainneoin éirimiúlacht na fostaithe a bhí sa phost ag tréimhsí éagsúla ach Oifigigh Margaíochta Fiontar. Is trua liom é a rá ach b’fhéidir gur sin ceann de na fáthanna nár eagraíodh feachtas mór i gcoinne cinneadh údaráis na hOllscoile deireadh a chur leis an phost.

Mar a luaigh mé táim ar ais in Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath anois i mbun iarchéime le Fiontar, MA sa Chleachtas Dátheangach (beidh ainm na hiarchéime sin ag athrú arís chomh maith). Cuireadh ceist orm bheith rannpháirteach ar “Steering Group – Official Languages Act 2003“.

Is grúpa é a fheidhmíonn trí Bhéarla – tús maith, eh? Cibé lochtanna atá leis an Achta agus tchím go leor leor acu go minic tugann sé deis dúinn buanna beaga a fháil a thiontóidh isteach i mbuanna móra le ham agus le pleanáil chuí.

Faoi láthair i Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath níl ann don Ghaeilge (nach mór) lasmuigh de Fiontar.

Seo sliocht ón gCéad Scéim Teanga 2006:

Seirbhísí a sholáthraítear trí mheán na Gaeilge amháin faoi láthair:
Oibríonn Fiontar trí mheán na Gaeilge. Cuireann Fiontar clár idirdhisciplíneacha fochéimithe agus iarchéimithe ar fáil, agus déanann sé taighde i bhfeidhmiúcháin do theanga na Gaeilge i sochaí chomhaimseartha. Tá na cláir agus na seirbhísí uile do mhic léinn i Fiontar déanta trí mheán na Gaeilge.

Seirbhísí dátheangacha a sholáthraítear faoi láthair:
Ní seirbhísí ar bith ar fáil go dátheangach faoi láthair.

Seirbhísí a sholáthraítear trí mheán an Bhéarla amháin faoi láthair:
Cuirtear gach seirbhís eile ar fáil trí mheán an Bhéarla amháin faoi láthair. Soláthraíonn an mhír a leanas mionsonraí maidir le treisiú na seirbhísí atá le cur ar fáil go dátheangach le linn na scéime seo.”

Mar sin cad iad na cathanna beaga gur féidir linn a bhuachaint in Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath leis an Ghaeilge a leathnú amach níos faide ná doirse ríomhlann Fiontar mar a léirigh an Cumann Gaelach sa choláiste gur féidir a dhéanamh.

Cúpla gnímh a mholaim féin:

  • Iniúchadh a thoiseach ar leibhéal inniúlacht Gaeilge baill foirne a oibríonn ar champas an Choláiste (oibrí slándála, glantóirí, freastalaithe an tsiopa, na bialainne éagsúla, na dochtúra agus na poitigéire san áireamh).
  • Na seirbhís Gaeilge (nua) ó na daoine atá cumasach sa teanga agus toilteanach an tseirbhís a chur ar fáil a fhógairt go forleathan thar ar an gColáiste.
  • Scéim Cónaithe lán-Ghaeilge a bhunú dírithe ar mhic léinn nach mic léinn Fiontar amháin iad: Ag toiseach le 10 Scoláireacht cónaithe saor in aisce agus 10 ar leathluach a chur ar fáil do na hiarrthóirí a éiríonn leo.  Bheadh ar ranníocaíocht an dara sciar den scoláireacht bheith bunaithe ar obair an mac léinn.
  • Modúil Gaeilge agus trí Ghaeilge a chur ar fáil i réimsí nach bhfuil clúdaithe ag Fiontar mar shampla sna heolaíochtaí agus san Altranacht.
  • Aonad Gaeilge a bhunú le beirt fostaithe lán-aimseartha mar thús ina mbeadh sí mar aidhm ag an Aonad plean teanga a fhorbairt don Ollscoil agus le cead údaráis na hOllscoile. Bheadh ról traenála ag an Aonad chun cumas sa Ghaeilge a fhorbairt i measc baill foirne atá lonnaithe ar champas na hOllscoile – ag díriú ar dtús báire ar fhostaithe túslíne.
  • Go mbeidh 50% de fhógraí Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath trí Ghaeilge nó dátheangach (Gaeilge & Béarla).

Mar sin iarraim ort dhá nóiméad a chaitheamh ag scríobh nóta ghearr (aighneacht) chuig údaráis leis na pointí thuas agus/nó do phointí féin ar cad go chóir do OCBÁC a ofráil i dtaobh seirbhíse Gaeilge de.

Breis eolais anseo

Seol aighneachtaí chuig gaeilge@dcu.ie roimh an 21 Bealtaine 2010.

Ceannáras Chonradh na Gaeilge ar Shráid Fhearchair

Conradh na Gaeilge ag cur an dá áras i mBaile Átha Cliath agus i nGaillimh de chuid na heagraíochta ar fáil do phobal na Gaeilge le húsáid mar ionaid chomhdhála, chruinnithe, ranganna agus eile chun árais an Chonartha a fhorbairt mar lárionaid chultúrtha Ghaeilge i gcroílár an dá chathair.

Is Leor Beirt, líonra Ciorcal Comhrá Chonradh na Gaeilge

Tá cúrsaí teagaisc Gaeilge, ciorcail chomhrá, oícheanta cheoil agus shóisialta, comhdhálacha agus cruinnithe rialta á reáchtáil in árais Chonradh na Gaeilge i mBaile Átha Cliath agus i nGaillimh araon, agus is féidir le heagrais Ghaeilge nó daoine aonair eile seomraí a ghlacadh ar cíos ón gConradh ar bhonn laethúil, seachtainiúil, míosúil nó fiú bliantúil le feidhmiú ó cheachtar den dá áras i gcaitheamh na bliana.

Eagraíonn Coiste Contae Bhaile Átha Cliath ár gcruinnithe sa Cheannáras ar Shráid Fhearchair agus mholfainn na seomraí athchóirithe go láidir. Luadh  cheana sa bhlag seo gur eagraíodh Dianchúrsa Cáilíochta Stiúrthóirí Naíonraí Forbairt Naíonraí Teoranta ansin le déanaí agus bhí an t-aiseolas a fuair muid an-dearfach ar fad.

Pádraig Mac Fhearghusa

Deir Pádraig Mac Fhearghusa, Uachtarán Chonradh na Gaeilge: “Is fóram daonlathach phobal na Gaeilge é Conradh na Gaeilge agus tá an eagraíocht tugtha don chomhoibriú le heagrais Ghaeilge eile leis an teanga a chur chun cinn ar fud an oileáin. Ar scáth a chéile a mhaireann muid agus is mór againn an deis cuireadh a thabhairt do na heagraíochtaí agus do na daoine aonair atá ag feidhmiú ar son na Gaeilge freisin, leas a bhaint as áiseanna Chonradh na Gaeilge i mBaile Átha Cliath agus i nGaillimh le pobal na teanga a neartú sa dá chathair sin, agus go deimhin ar fud na tíre.”

Chomh maith le hArd-Oifig náisiúnta Chonradh na Gaeilge, feidhmíonn mór-eagrais na gluaiseachta ar son na teanga ón bhfoirgneamh ar Shráid Fhearchair cheana féin, ina measc Oireachtas na Gaeilge; Ógras; Seachtain na Gaeilge; Glór na nGael, Laighean; Rith 2010; Raidió Rí-Rá; An tIonad Saor-Chomhairle Dlí de chuid Chraobh na gCeithre Chúirt; An Siopa Leabhar; agus Club Chonradh na Gaeilge.

Áras na nGael

Feidhmíonn Togra Ghael-Fhorbairt na Gaillimhe de Chonradh na Gaeilge ó Aras na nGael ar 45 Sráid Doiminic i nGaillimh, mar aon le Club Áras na nGael agus Ógras, Cúige Chonnacht.

Rinneadh athchóiriú ar Cheannáras stairiúil Chonradh na Gaeilge ar 6 Sráid Fhearchair, Baile Átha Cliath 2 le déanaí buíochas le síntiúis fhlaithiúla ó chraobhacha an Chonartha agus le cabhair ón Roinn Gnóthaí Pobail, Tuaithe agus Gaeltachta ó Chiste na Gaeilge, atá páirt-mhaoinithe ag an gCrannchur Náisiúnta, agus tá an foirgneamh á fhorbairt anois mar ionad oibre, áis chruinnithe agus lárionad cultúrtha do phobal na Gaeilge sa phríomhchathair.

Tá Áras na nGael ag feidhmiú mar lárionad na Gaeilge i nGaillimh faoi láthair agus tá Conradh na Gaeilge ag obair ar láthair úr a aimsiú le hionad níos mó a fhorbairt le tuilleadh áiseanna a sholáthair do phobal na teanga sa chathair amach anseo freisin.

Mé féin agus Tara oíche Shathairn na hArd-Fheise

Ba mhaith liom mo bhuíochas a ghabháil leo siúd go léir (78 a vótáil ar mo shon) a thaisteal go Luimneach agus a thacaigh liom.

Mar eolas, seo thíos téacs na hóráide a thug mé maidin Shathairn na hArd-Fheise:

A Chonraitheoirí, a chairde,

Tá sibh thar a bheith maith ag muscailt chomh luath seo tar éis oíche chomh déanach agus do roinnt daoibh tar éis turas chomh fada.

Fáiltím roimh an deis seo chun labhairt libh, ceannródaithe na Gaeilge, baill Chonradh na Gaeilge, gach fear agus bean idir óg agus sean ag suí gualainn le gualainn anseo ar maidin. Áirím mé féin anois agus arís sa chatagóir sin “sean”, go háirithe agus mé ag spraoi sa pháirc le mo mhac! Níl sé anseo inniu ach tá ráite aige liom go bhfuil sé bródúil as a Dhaidí.

Tá mo bhean céile, Tara, mo chrann taca agus m’inspiorad le linn an fheachtais seo agus i bhfad roimhe, ag tnúth le lenár gcéad páiste le chéile. Gael óg eile ag teacht ar an tsaol.

Tosaím leis an t-eolas sin chun go gcuimhneoidh muid gur ghnáth dhaoine muid. Tusa, mise, sinne go léir. Is cuma cad as a dtagann muid más as Ciarraí nó Béal Feirste, Baile Átha Cliath nó Co. An Chláir, Dún Dealgan nó Corcaigh, Gaillimh nó Tiobráid, nó má tá an t-ádh leat le bheith i do chónaí i gcathair cois fharraige, Luimnigh ar bhruach na Sionainne!

Is daoine muid ar fad, daoine a fhaigheann tinn agus gortaithe, a éiríonn díspreagtha agus eaglach uaireanta. Níl aon rud níos eaglach ná an éiginnteacht, agus le blianta beaga anuas tá an domhain tar éis athrú agus tá an éiginnteacht chun tosaigh inár n-aigne.

Mar sin, tá muid ag bráth ar a chéile agus ar ár dtacaíochtaí pearsanta, ár gcairde, ár gclainne agus ár bpobal. Is ón tacaíocht sin a fhaigheann muid agus a ofrálann muid ar ais gan cheist agus mar ghnáth nós gaelach, is as sin a dtagann láidreacht na nGael.

Is as na gaolta a chothaíonn muid agus muid sáite in obair phobal, ag feidhmiú ar an talamh a thagann meas ar an eagraíocht stairiúil bhródúil seo. Is gá don obair seo bheith feiceálach agus éifeachtach. Is gá chomh maith go mbeadh an obair seo bunaithe ar fhís.

Is dul chun cinn tábhachtach í an straitéis 20 Bliain ach níl inti ach treoir dúinn agus muid ag feidhmiú go leanúnach sa phobal. Níl aon rialtas nó aon phlean reachtúil chun an Ghaeilge a athshlánú, ach obair fiúntach spreagúil i nach paróiste fud fad na tíre.

Tá sé tábhachtach don Chonradh go dtéann muid amach agus go mbuaileann muid le daoine ar an talamh chun go gceannóidh siad isteach ar ár bhfís.

Más í aidhm na heagraíochta seo, a chinntiú go mbeidh an Ghaeilge mar gnáth-theanga labhartha na tíre seo, beidh gá againn le heagraíocht i bhfad níos mó chun mórphobal na tíre seo a thabhairt linn.

Eagraíocht chomh mór agus mar a bhí i gConradh na Gaeilge breis agus céad bliain ó shin. Ní tharlóidh seo thar oíche ach ní tharlóidh sé riamh muna leagan muid síos spriocanna praiticiúla dúinn féin mar eagraíocht.

Mar sin déanfaidh mé geallúint libh agus ba mhian liom go ndéanfaidh sibh geallúint ar ais liom, go ndíreoidh muid le chéile ar a leanas sa bhliain amach romhainn.

  • Ardú 20% i mBallraíocht nua chun an Chonradh a neartú.
  • Ardú 20% sa Bhailiúchán náisiúnta chun an Chonartha a chothú.
  • Ardú 20% i Síntiús na nGael chun ioncaim leanúnach a thabhairt d’ár clár oibre a chur i gcrích.

Tá mo chuid tosaíochtaí feicthe agaibh agus tá mo thaifead ar eolas agaibh. Fágaim fúibh, na baill an cinneadh deiridh a dhéanamh.

Brúfaidh muid níos faide ar aghaidh don Chonradh!

CRÍOCH


Coiste Gnó Chonradh na Gaeilge

In ainneoin nach raibh tromlach na vótaí againn an uair seo, spreagann sé mé gur tháinig go leor de chraobhacha a thacaigh liom ar ais isteach chun deireadh chlár oibre na hArd-Fheise a chríochnú.

Léiríodh sin leis an meascán maith atá againn ar an gCoiste i mbliana:

Peadar de Blúit, Seán Ó hAdhmaill, Cóilín Ó Cearbhaill, Ruadhán Mac Aodháin, P T Mac Ruairí, Eoghan Mac Cormaic, Jacqueline Uí Mhuirí, Seán Ó Drisceoil, Lochlainn Ó Catháin, Máire Ní Laoire & Celine Ní Chóchlaigh.

Ionadaithe na mBall Aonair: Caithnia Ó Muircheartaigh & Mícheál Ó Ruairc

Comhthoghfar triúr eile ón mballraíocht ghinearálta ag an gcéad chruinniú den Choiste Gnó i mí Bealtaine.

Dar le Bunreacht an Chonartha is féidir le gach Coiste Contae agus gach Dáil Chúige (struchtúr réigiúnach an Chonartha) ionadaí a chur ar an gCoiste Gnó.

Chomh maith leis sin bíonn ionadaí amháin ó chuile eagraíocht faoi scáth- Chonradh na Gaeilge ar an gCoiste Gnó: Seachtain na Gaeilge, Oireachtas na Gaeilge, Ógras agus Coimisiún le Rincí Gaelacha.

Ceannáras Chonradh na Gaeilge, 6 Sráid Fhearchair, B.Á.C.

Rannpháirtíocht sa Chonradh

Le linn an fheachtais bunaíodh grúpa Facebook inár chláraigh 233 (mura n-áirím mé féin) duine leis an ngrúpa.

Roinnt díobh seo tá siad gníomhach cheana i gcraobhacha de Chonradh na Gaeilge ach go leor eile níl siad cláraithe mar bhaill den Chonradh.

Tá sé tábhachtach mar sin nach gcaillfí an deis an spéis nua seo sa Chonradh a thiontú isteach i mballraíocht mhéadaithe agus níos gníomhaí.

Mar sin, iarraim féin ar éinne nach bhfuil ballraíocht acu le Conradh na Gaeilge an deis seo a thapú agus ballraíocht a thógáil le príomheagraíocht dheonach na Gaeilge, bíodh sin trí chlárú i gcraobh reatha i do cheantar, trí chraobh a bhunú leat féin agus le do chomhleacaithe nó trí bhallraíocht aonair a ghlacadh leis an gConradh.

Brúfaidh muid níos faide ar aghaidh don Chonradh!

 

Brúfaidh muid níos faide don Chonradh le Seán Ó hAdhmaill.

Agallaimh Raidió
Seo a leanas roinnt de na hagallaimh raidió atá déanta agam go dtí seo mar chuid den fheachtas toghchánaíochta.
Éist leis an agallamh ar Raidió na Life
Éist leis an agallamh ar Raidió Fáilte
 

Ar an drochuair ní raibh Pádraig Mac Fhearghusa ar fáil le páirt a ghlacadh i ndíospóireachtaí eile a lorg Splanc, Newstalk (09.04.10) agus BLAS ar BBC Raidió Uladh (12.04.10)
Lóistín
Mura bhfuil do lóistín socraithe go fóill tá breis seomraí faighte ag an gConradh. Más mian leat a bheith i lár an aonaigh, fan san Óstán Strand trí theagmháil a dhéanamh le Mairéad san Ardoifig, +353 1 475 7401 nó mairead@cnag.ie

Má tá lóistín níos saoire uait, tá lóistín a dhóthain agus gar don Ard-Fheis ar fáil ó Jury’s Inn €53 le haghaidh seomra beirte (€26.50 an duine). Breis eolais ar fáil anseo.

Taisteal
Gan dabht más ceist airgid atá ann agus cónaí ort gar go leor do Luimneach d’fhéadfá taisteal go dtí an Ard-Fheis go luath maidin Shathairn agus fanacht ar feadh an lae.

Rinne mé iarracht teacht ar an díospóireacht a bhí ar Raidió na Gaeltachta idir mé féin agus Pádraig Mac Fhearghusa ach tá sé imithe ó shuíomh RnaG.
Tá sé rí-thábhachtach go mbeidh an Conradh chomh hionadaíoch agus mar sin chomh daonlathach agus gur féidir.
 

Teicneolaíocht nua ag an Ard-Fheis
Munar féidir leat freastal ar an Ard-Fheis go fisiciúil i mbliana, beidh fáil ort fós do thuairimí a nochtadh tríd an mBalla Twitter (seol teachtaireachtaí Twitter le #afcnag ag deireadh na teachtaireachta).

Beidh tú ábalta teacht ar an mBalla Twitter agus an fotha beo (craoladh beo ar líne) ón Ard-Fheis anseo.

 

Camchuairt ar an Iarthar

Mar eolas, beidh mé féin ag taisteal timpeall iarthar na tíre amárach má tá éinne ag iarraidh bualadh liom chun mo chuid tuairimí a phlé faoi dhul chun cinn an Chonartha. Fáiltím go mór roimh ghlaonna is cuma cén áit a bhfuil tú lonnaithe chun mo thuairimí féin a phlé agus más gá soiléiriú a dhéanamh ar aon cheist.

Brúfaidh muid níos faide ar aghaidh don Chonradh!